در روزهایی که هنر اصیل ایرانی بیش از هر زمان دیگری نیازمند معرفی و پاسداشت است، زنان هنرمند جزیره قشم با خلق اثری بینظیر، نام خود را در تاریخ صنایع دستی کشور ثبت کردند. بزرگترین گلابتوندوزی ایران که نقشه این جزیره زیبا را بر روی خود دارد، با مشارکت بیش از ۶۰ بانوی هنرمند از ۲۱ روستای قشم به مناسبت هفته صنایع دستی رونمایی شد .
هنری که از دل روزهای سخت زاده شد
گلابتوندوزی که ریشه در دوران هخامنشیان دارد ، یکی از ارزشمندترین هنرهای تزئینی نوار جنوبی ایران محسوب میشود. در این هنر اصیل، هنرمندان با استفاده از نخهای طلایی یا نقرهای (گلابتون)، نقشهای سنتی، اسلیمی، بتهجقه و طرحهای هندسی را بر روی پارچههای مختلف نقش میزنند . آنچه این اثر را از سایر نمونههای گلابتوندوزی متمایز میکند، ابعاد چشمگیر ۳ در ۶ متری و نقشه دقیق جزیره قشم است که با ظرافتی تحسینبرانگیز بر روی پارچههای خاکیرنگ دوخته شده است .
سمفونی سوزن و نخ در ۲۱ روستا
فرآیند خلق این شاهکار هنری، خود روایتگر داستانی از همبستگی و عشق به سرزمین مادری است. ۶۳ بانوی هنرمند از روستاهای مختلف جزیره، از دیرستان و سهیلی گرفته تا سایر نقاط، با یک هدف مشترک گرد هم آمدند تا این اثر ماندگار را خلق کنند . زیبده یوسفی، یکی از بانوان هنرمند روستای دیرستان، در گفتوگو با خبرنگار ما از روزهای شیرین خلق این اثر میگوید: «نمادهای روستاهای مختلف، از نخل و لنج و شتر گرفته تا نقشهای صیادی و آهوی شاخدار، با گلابتوندوزی روی پارچه نقش بسته است. این اثر برای ماندگار کردن هنر گلابتوندوزی و همچنین نمادهای زندگی در جزیره خلق شده است.»
روزهایی که هر کدام یک جشن بود
یوسفی ادامه داد: «بعدازظهرها که هوا خنک میشد، دور هم جمع میشدیم و گلابتوندوزی میکردیم. هر روز عصرانه یک خوراکی محلی خوشمزه درست میکردیم و برای ما شبیه یک مهمانی بود. دوختن نقشه جزیره با تمام گلابتوندوزیهایی که تا آن زمان انجام داده بودیم تفاوت داشت و به یکی از بهترین خاطرات عمرمان تبدیل شد.»
برنامهای برای جهانی شدن
حبیبالله یادروج، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قشم، درباره سرنوشت این اثر ارزشمند توضیح داد: «تصمیم بر این است که بزرگترین گلابتوندوزی ایران در یک موزه خاص نگهداری نشود و در نمایشگاههای مهم داخلی و بینالمللی به نمایش گذاشته شود» . این رویکرد نشاندهنده عزم جدی برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی قشم به جهان است.
اما این پایان ماجرا نیست. یادروج از برنامهای جدید خبر داد: «استقبال بانوان از این برنامه به قدری زیاد بود که قصد داریم با مشارکت بانوان هنرمند قشم، گلابتوندوزی نقشه ایران را نیز اجرا کنیم.»
گامی به سوی اقتصاد خلاق
تجربه موفق خلق بزرگترین گلابتوندوزی ایران، نشان میدهد که هنر اصیل جنوب میتواند به موتور محرکهای برای توسعه اقتصاد خلاق و کارآفرینی در منطقه تبدیل شود. این اثر نه تنها یک دستاورد هنری، بلکه نمادی از سرمایه اجتماعی و فرهنگی زنان جزیره است که میتواند در معرفی هرچه بیشتر صنایع دستی قشم در عرصههای ملی و بینالمللی نقشی مؤثر ایفا کند .
بزرگترین گلابتوندوزی ایران حالا به عنوان یک سفیر فرهنگی تمامعیار، آماده است تا قصه صبوری، هنر اصیل و تاریخ غنی جنوب را به گوش جهانیان برساند و ویترینی درخشان برای معرفی جاذبههای فرهنگی خلیج فارس باشد .
Leave a Reply