بیشتر افرادی که ساعت ۴ صبح کار خود را آغاز میکنند، خودشان را کارگر شیفتی نمیدانند؛ آنها فقط خیلی زود روزشان را شروع میکنند. اما حالا پس از دههها بیتوجهی علمی، نخستین آزمایش بالینی درمانی برای این گروه عظیم از نیروی کار انجام شده است.
کارگران شیفت صبح زود؛ نقطه کور تحقیقات پزشکی برای دههها
حدود یک نفر از هر چهار کارگر آمریکایی خارج از ساعت کاری استاندارد ۹ صبح تا ۵ عصر فعالیت میکند. تقریباً سه برابر بیشتر از کارگران شبکار، روز کاری خود را بین ساعت ۳ تا ۷ صبح آغاز میکنند. با این حال، پزشکی خواب طی سالهای گذشته بیشتر روی کارکنان شیفت شب متمرکز بود و کارگران پیش از طلوع آفتاب در نقطه کور تحقیقات باقی ماندند.
دکتر چارلز ای. زایسلر، رئیس بخش پزشکی خواب و ریتم شبانهروزی در مؤسسه Mass General Brigham میگوید: «تا امروز هیچ آزمایش بالینی درمانی برای اختلال کار شیفتی در کارگران شیفت صبح زود انجام نشده بود، در حالی که این رایجترین نوع برنامه کاری شیفتی است.»
چرا ساعت بیولوژیک بدن خستگی شدید ایجاد میکند؟
افرادی که ساعت ۴ صبح سر کار حاضر میشوند، در پایینترین نقطه بیولوژیک بدن از خواب بیدار میشوند؛ چند ساعت زودتر از زمانی که ریتم طبیعی شبانهروزی اجازه بیداری میدهد. دکتر کیرسی-ماریا زیتینگ، نویسنده اول مطالعه، توضیح میدهد: «افرادی که بین ساعت ۳ تا ۷ صبح کارشان را شروع میکنند، زمانی بیدار میشوند که مغز از نظر زیستی برای خواب برنامهریزی شده است. همین موضوع هوشیار ماندن را فوقالعاده دشوار میکند، حتی زمانی که فرد انگیزه بالایی دارد.»
بررسیهای گستردهتر نشان دادهاند کار در این ساعات با افزایش خطر بیماریهای قلبی-عروقی، تصادفات جادهای و خستگی مزمن مرتبط است.
معرفی داروی سولریامفتول؛ مکانیسم اثر و مزیت نسبت به رقبا
داروی سولریامفتول (با نام تجاری Sunosi) با کاهش سرعت بازجذب دو ماده شیمیایی مرتبط با بیداری در مغز عمل میکند. این دارو پیشتر برای درمان نارکولپسی و آپنه انسدادی خواب تأیید شده بود. مزیت کلیدی سولریامفتول نسبت به مودافینیل (داروی رایج برای اختلال کار شیفتی) این است که میتواند افراد را بیدار نگه دارد بدون اینکه خواب بعدازظهر آنها را مختل کند.
جزئیات آزمایش بالینی بر روی ۷۸ کارگر شیفت صبح زود
پژوهشگران ۷۸ کارگر مبتلا به اختلال کار شیفتی را بین سنین ۱۸ تا ۶۴ سال وارد مطالعه کردند. شرایط شرکت در پژوهش عبارت بودند از:
- حداقل ۲۰ ساعت کار در هفته
- شروع شیفت بین ساعت ۳ تا ۷ صبح
نیمی از افراد به مدت چهار هفته در روزهای کاری ۱۵۰ میلیگرم سولریامفتول مصرف کردند و نیمی دیگر دارونما دریافت کردند. پژوهشگران از کارگران خواستند در طول ساعات کاری در اتاقی آرام و کمنور بنشینند و تلاش کنند بیدار بمانند (آزمایش استاندارد سنجش هوشیاری).
نتایج چشمگیر؛ بهبود ۱۲.۵ دقیقهای در هوشیاری
پس از چهار هفته، نتایج تفاوت واضحی نشان داد:
- گروه مصرفکننده سولریامفتول: بهطور متوسط ۱۲.۵ دقیقه بیشتر از قبل از درمان بیدار ماندند
- گروه دارونما: فقط ۳.۱ دقیقه بهبود داشتند
- اختلاف میان دو گروه: ۹.۴ دقیقه (فراتر از محدوده تصادفی)
دکتر زایسلر میگوید: «بهبود مشاهدهشده از نظر بالینی معنادار است. این کارگران توانستند در طول یک شیفت کامل هشتساعته بیدار و هوشیار بمانند؛ موضوعی که پیامدهای واقعی برای عملکرد، ایمنی و کیفیت زندگی دارد.»
کاهش احساس خوابآلودگی و عوارض جانبی محدود
شرکتکنندگان در طول مطالعه میزان خوابآلودگی خود را ارزیابی کردند. کاربران سولریامفتول بهطور متوسط ۱.۲ امتیاز کمتر احساس خوابآلودگی داشتند و احتمال اینکه کارگران تحت درمان به عنوان «بسیار بهتر» توصیف شوند، بیش از سه برابر بیشتر بود.
عوارض جانبی نسبتاً محدود بود (کمی بیش از نیمی از مصرفکنندگان هرگونه عارضه را گزارش کردند، در حالی که این رقم در گروه دارونما ۶۳ درصد بود). سردرد و تهوع شایعترین عوارض در هر دو گروه بودند.
آینده درمان اختلال کار شیفتی؛ گزینهای واقعی برای کارگران صبح زود
این تحقیق که در نشریه NEJM Evidence منتشر شده، برای نخستین بار یک آزمایش بالینی تصادفی را برای افزایش بیداری در کارگرانی که پیش از طلوع آفتاب کار خود را آغاز میکنند، ارائه داده است. اکنون پزشکان برای درمان کارگران صبح زود مانند نانواها، رانندگان، کارکنان بیمارستان و اپراتورهای حملونقل، شواهد علمی کنترلشدهای برای استفاده از یک گزینه درمانی موجود در اختیار دارند.
مرحله بعدی، انجام آزمایش تکمیلی روی کارگران شیفت شب است تا سولریامفتول بهطور رسمی برای اختلال کار شیفتی تأیید شود. در این صورت، این نخستین دارویی خواهد بود که بهطور اختصاصی برای این اختلال برچسب درمانی دریافت میکند. برای کارگرانی که سالها فقط شنیدهاند «زودتر بخواب»، حالا گزینهای واقعی وجود دارد که میتوانند درباره آن با پزشک خود صحبت کنند.
Leave a Reply